Núi lửa Hòn Đụn

Thứ sáu - 16/10/2020 12:20
Đảo Bé có một số miệng/nón núi lửa, có thể có cả một số miệng núi lửa mà ngày nay đã chìm dưới làn nước biển. Trong số đó núi lửa Hòn Đụn, cùng với một nón núi lửa nhỏ hơn chỉ cách Hòn Đụn khoảng 100m về phía Đông Bắc là còn để lại dấu tích rõ nhất.

Núi lửa Hòn Đụn không cao lắm, chỉ khoảng 20-25m, đường kính chỉ 200 - 250m, đáy miệng hiện giờ có khi chỉ còn ngang mực nước biển hoặc cao hơn một chút, Hòn Đụn đang bị biển công phá, làm lộ ra toàn bộ thành miệng, cả sườn phía trong lẫn sườn phía ngoài.

So với các núi lửa khác, Hòn Đụn có một số nét khác. Nó không phun ra tro, bụi như núi Thới Lới hay núi Giếng Tiền, cũng không tạo thành cuội sỏi rời rạc như núi Hòn Sỏi. Quan sát thành phía ngoài của núi lửa ở đầu mút phía Đông thấy bên dưới, sát mép nước là phun trào basalt thực thụ, trên đó là xỉ núi lửa, trong địa chất học gọi là “tuf thiêu kết”. Lớp xỉ núi lửa dày hàng chục mét gồm các tảng, cục, hòn, mảnh... sắp xếp khá lộn xộn nhưng gắn kết với nhau rất chặt và vẫn hơi có xu thế phân lớp. Có lẽ lượng dung nham ban đầu tuy cũng giàu chất bốc nhưng không lớn, có gây phun nổ nhưng không mạnh. Dung nham bắn lên không trung nhưng lại rơi ngay xuống tạo sườn núi lửa và nhiệt độ vẫn còn đủ cao để chúng tiếp tục nóng chảy một phần mà gắn kết chặt. Lẫn trong chúng là một số mảnh bom núi lửa, phân biệt khá rõ với xung quanh bởi riềm thủy tinh. Có mảnh khá lớn, dài cả mét, dầy 20-30cm, nằm khá đồng điệu với xu thế phân lớp chung. Sau khi phun nổ tạo xỉ và bom, giai đoạn phun trào tiếp theo đã phá hủy một phần miệng núi lửa, tràn dung nham ra biển, có lẽ ra tới tận bãi đá ở Mom Tàu.

Điều đặc biệt là lớp xỉ núi lửa lại có mầu nâu đỏ, cho thấy rằng quá trình phun nổ, rơi xuống và nguội dần vật liệu vụn núi lửa chỉ hoàn toàn tiếp xúc với không khí. Các khoáng chất chứa sắt trong đó đã bị ô xy hóa mà trở nên có mầu như vậy. Chi tiết đặc biệt này chứng tỏ núi lửa đã hoạt động trong điều kiện trên cạn, khi xung quanh nó không có biển, có lẽ vào khoảng 3.000-4.000 năm trước.
 
nui lua hon dun
Những tin mới hơn
Những tin cũ hơn

Liên hệ quảng cáo 02553.829.473

Ban quản lý Công viên địa chất Lý Sơn - Sa Huỳnh

Địa chỉ: 105 Hùng Vương, TP Quảng Ngãi, Tỉnh Quảng Ngãi, Việt Nam.
Số điện thoại: 02553.829.473.
Email: lysongeoparkvn@gmail.com
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây