Núi lửa Thới Lới

Thứ sáu - 16/10/2020 12:10
Hoạt động núi lửa trong quá khứ không xa, khoảng 10 - 5, 5 - 1 triệu, hoặc chỉ vài trăm ngàn năm trước, là một đặc điểm diện lộ lớn đá phun trào basalt ở khu vực Đông Bắc công viên địa chất Lý Sơn - Sa Huỳnh, bao gồm cả phần chân cụm đảo Lý Sơn và phần đáy biển giữa chúng với đất liền. Thế nhưng các miệng núi lửa ở cụm đảo Lý Sơn lại không phải là nơi phun ra các dòng dung nham lớn như vậy. Kết quả nghiên cứu gần đây cho thấy chúng chỉ mới hình thành chừng vài chục ngàn, hay dưới mười ngàn năm trước. Hơn nữa, cơ chế hình thành lại chủ yếu theo kiểu phun nổ với sản phẩm chính chỉ là tro bụi, vụn núi lửa và một ít dung nham. 

Hàng chục miệng núi lửa đã được nhận diện trên và quanh cụm đảo Lý Sơn, kể cả dưới mực nước biển. Trên đảo Lớn rõ nhất có 5 ngọn núi lửa. Dân gian từ xưa đã biết đến và đặt cho chúng những cái tên khá độc đáo, tâm linh theo âm dương ngũ hành đến trực quan, dân dã theo hình thái. Đó là Kim (Hòn Tai), Mộc (Hòn Sỏi), Thủy (Thới Lới), Hỏa (Giếng Tiền) và Thổ (Hòn Vung), trong đó Thới Lới và Giếng Tiền là hai miệng núi lửa cao và lớn nhất.

Núi lửa Thới Lới cao khoảng 169m, thực chất gồm có hai miệng. Miệng lớn đường kính lên đến gần 1km, miệng nhỏ hơn sinh sau chồng lên miệng lớn, đường kính khoảng 500m. Cả hai phun tro bụi, vụn núi lửa ra tứ phía tạo sườn trên một diện tích khoảng 1,2km2. Hiện tại miệng nhỏ đang được địa phương be thành hồ chứa nước ngọt phục vụ sinh hoạt và sản xuất nông nghiệp. Một phần sườn miệng lớn ở phía Bắc đang bị biển bào mòn tạo thành vách Hang Câu. Quan sát vách này có thể thấy rằng núi lửa lớn đã từng phun ít nhất 5 - 6 đợt. Tro bụi khi rơi xuống đã lắng đọng trong nước, vì thế có thể cho rằng núi lửa này đã hoạt động khi quanh nó là biển nông, khoảng 20.000 - 30.000 năm trước. Khoảng 6000 - 7.000 năm trước, mực nước biển còn cao hơn, để lại các ngấn trên vách Hang Câu. Ngược lại, miệng núi lửa nhỏ lại hình thành trên cạn, khi nước biển đã hạ thấp, tức là có khi chỉ khoảng 3.000 - 4.000 năm trước.

Núi lửa Thới Lới đã được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch xếp hạng di tích thắng cảnh quốc gia tại Quyết định số 46/QĐ-BVHTTDL ngày 7/1/2020.
 
nui lua thoi loi
Những tin mới hơn
Những tin cũ hơn

Liên hệ quảng cáo 02553.829.473

Ban quản lý Công viên địa chất Lý Sơn - Sa Huỳnh

Địa chỉ: 105 Hùng Vương, TP Quảng Ngãi, Tỉnh Quảng Ngãi, Việt Nam.
Số điện thoại: 02553.829.473.
Email: lysongeoparkvn@gmail.com
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây