Giếng Xó La

Thứ sáu - 16/10/2020 11:38
Giống như nhiều đảo nhỏ khác, đảo Lý Sơn vốn không dồi dào nước ngọt. Từ xưa đến nay người dân chủ yếu sử dụng nguồn nước mưa và nước giếng, phục vụ sinh hoạt và sản xuất nông nghiệp. Theo thống kê, toàn đảo có khoảng trên 2.000 giếng, hơn một nửa trong số đó là giếng nước bị nhiễm mặn chỉ phục vụ sản xuất nông nghiệp, số còn lại có nước ngọt nhưng vào mùa khô thì hầu hết bị cạn hoặc nhiễm mặn, chỉ còn duy nhất một giếng vẫn có nước ngọt, và đó là một giếng cổ - giếng Xó La. Có thời điểm mùa khô giếng Xó La cấp nước ngọt cho hơn nửa số dân trên đảo.

Giếng Xó La nằm ở thôn Đông, An Vĩnh, ngay cạnh cảng Bến Đình và chỉ cách bờ biển 5-7m. Giếng có đường kính 1,8m, sâu chừng 10m. Thành giếng phía trên xây bằng đá ong, phần xây trên cùng cao 1,5m. Phía dưới, từ độ sâu chừng 3,5m trở xuống, được xếp bằng đá núi lửa. Được lựa chọn kỹ về kích cỡ và hình dạng, chúng được xếp đặt rất công phu, vừa đẹp mắt, chắc chắn, lại có khe hở đều để nước mạch có thể chảy ra dễ dàng.

Điều đặc biệt là tuy nằm ngay sát bờ biển nhưng giếng Xó La không bao giờ bị nhiễm mặn, kể cả khi biển động. Kết quả khảo sát cũng cho thấy nước ngầm ở Lý Sơn tập trung chủ yếu ở phần phía Nam đảo, tức là tại nơi có giếng Xó La.

Không ai biết tên gọi Xó La nghĩa là gì, xuất xứ từ đâu và từ bao giờ, nhưng với đặc trưng nổi bật về kỹ thuật kè đá, nhiều nhà nghiên cứu cho rằng trước thế kỷ XV, người Chămpa sinh sống trên đảo đã đào giếng Xó La. Họ lý giải rằng người Chămpa sống ở vùng biển đảo, giỏi nghề biển, giỏi tìm nơi có mạch nước ngầm tốt để đào giếng, lấy nước ngọt dùng và bán cho thương thuyền qua lại trên biển. Khi người Việt đến đảo định cư, các giếng này vẫn được tiếp tục sử dụng và duy trì cho đến ngày nay.

Giếng Xó La được Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Ngãi xếp hạng di tích lịch sử cấp tỉnh tại Quyết định số 1601/QĐ-UBND ngày 29/8/2017.
 
Những tin mới hơn

Liên hệ quảng cáo 02553.829.473

Ban quản lý Công viên địa chất Lý Sơn - Sa Huỳnh

Địa chỉ: 105 Hùng Vương, TP Quảng Ngãi, Tỉnh Quảng Ngãi, Việt Nam.
Số điện thoại: 02553.829.473.
Email: lysongeoparkvn@gmail.com
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây