Đôi nét về sự hình thành Công viên địa chất Lý Sơn

Chủ nhật - 05/08/2018 10:57
     Quảng Ngãi là tỉnh duyên hải miền Trung có nhiều bãi biển đẹp với chiều dài bờ biển 130km, địa hình khá đa dạng với đầy đủ đặc điểm của vùng núi, trung du, đồng bằng ven biển và hải đảo với tổng diện tích trên 5.000 km2. Được xem là cái nôi của nền văn hóa Sa Huỳnh, một trong ba nền văn hóa cổ của Việt Nam, sau đó được tiếp biến với nền văn hóa Chăm-pa, Quảng Ngãi còn tiềm ẩn một kho tàng văn hóa rất lớn chưa được khai thác đầy đủ. Đây cũng là nơi cư trú của ba nhóm dân tộc thiểu số có những đặc trưng văn hóa riêng.
 
khao sat van hoa tai sa huynh dzung
Khảo sát văn hóa tại Sa Huỳnh


     Trong vài thập kỷ gần đây, không chỉ với giá trị di sản văn hóa, nhiều chuyên gia trong nước đã tiến hành nghiên cứu các giá trị địa chất trên địa bàn tỉnh vì những đặc điểm địa chất có mối liên hệ mật thiết với các phức hệ và thành tạo lớn trong dải khu vực Trung bộ. Nhưng có lẽ những giá trị địa chất đó sẽ vẫn mãi ngủ quên trong các tài liệu nghiên cứu cho đến một ngày …

     Các con tàu đắm ở khu vực Bình Châu được khai quật là duyên cớ cho Công ty Đoàn Ánh Dương tổ chức sự kiện hội nghị quốc tế vào tháng 10 năm 2014 với mục tiêu ban đầu là tìm phương án bảo tồn và xây dựng nghĩa địa tàu đắm để phục vụ mục đích nghiên cứu văn hóa và phát triển du lịch. Trong khuôn khổ hội nghị này, các chuyên gia trong nước và quốc tế đã thảo luận và gặp nhau ở ý tưởng giá trị di sản; và trong các chuyến thực địa ở đảo Lý Sơn, một ý tưởng về xây dựng công viên địa chất toàn cầu UNESCO được manh nha hình thành, từ kinh nghiệm của tỉnh Hà Giang trước đó không lâu.

     Từ đó đến nay, nhiều đoàn chuyên gia trong nước và quốc tế đã đến với mảnh đất Lý Sơn và khu vực phụ cận Bình Châu để tiến hành nghiên cứu, khảo sát vì ở khu vực này phân bố dày đặc các sản phẩm từ hoạt động núi lửa. Vì việc nộp hồ sơ cho UNESCO qua kênh của chính phủ sẽ thuận tiện và hợp lý hơn nên lãnh đạo tỉnh đã tiếp nhận vai trò này. Với sự giúp sức của Công ty Đoàn Ánh Dương, đề án xây dựng Công viên địa chất toàn cầu Lý Sơn đã được xây dựng và các cấp lãnh đạo quyết tâm đi theo hướng này. Cuối năm 2017, Đề án được phê duyệt và Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch được chọn làm đơn vị đầu mối chịu trách nhiệm phối hợp với các cơ quan trong và ngoài tỉnh thực thi Đề án này. Ngay đầu năm 2018, Ban quản lý Đề án được thành lập và với sự tư vấn, hỗ trợ của Viện Khoa học Địa chất và Khoáng sản, hàng loạt đợt khảo sát, đánh giá các giá trị di sản với sự tham gia của các chuyên gia hàng đầu trong nước và quốc tế đã được tiến hành không chỉ ở khu vực đảo Lý Sơn mà còn mở rộng ra các địa bàn trong tỉnh. Các đợt khảo sát nhằm thống kê các giá trị di sản, đánh giá giá trị di sản địa chất, và khẳng định ý nghĩa quốc tế của các di sản này.

     Trong quá trình thống kê di sản, các chuyên gia đã đề nghị tích hợp các giá trị di sản văn hóa và phi vật thể, đặc biệt là Văn hóa Sa Huỳnh. Từ đó, khuyến nghị mở rộng phạm vi công viên lên tới 2.000km2, chiếm 40% diện tích toàn tỉnh. Với diện tích tăng lên 20 lần so với ban đầu, công việc của các đơn vị liên quan tăng lên đáng kể nên thời hạn nộp hồ sơ phải lùi lại ít nhất 1 năm.

     Thiết tưởng cũng cần lưu ý rằng công viên địa chất không giống như vườn quốc gia hay khu bảo tồn vì theo Hướng dẫn của Mạng lưới Công viên địa chất toàn cầu thì ‘công viên địa chất không yêu cầu hình thành nên một khu vực hoặc cảnh quan cần bảo vệ,’ nghĩa là ngoài những điểm di sản cần bảo vệ thì các hoạt động phát triển trong phạm vi công viên vẫn có thể diễn ra bình thường miễn sao các hoạt động ấy được tiến hành cẩn trọng để không làm ảnh hưởng tiêu cực đến các di sản.

     Có lẽ còn quá sớm để đoan chắc về tương lai của công viên địa chất Quảng Ngãi vì chúng ta mới chỉ ở bước khởi đầu và tất cả các bên liên quan còn đang nỗ lực thống kê di sản; tuy vậy, với những kết quả bước đầu, chúng ta có quyền tự hào về những di sản tự nhiên và văn hóa đặc sắc, phong phú đã ban tặng cho mảnh đất này. Dù thời hạn dự kiến hoàn thành và nộp hồ sơ cho UNESCO vào cuối năm 2019, chúng ta có quyền mơ rằng nếu được công nhận, danh hiệu ấy sẽ là chất xúc tác tạo đà cho sự phát triển bền vững của địa phương.

Tác giả bài viết: Dzũng Nguyễn

Thời tiết Q.Ngãi
Tỉnh Quảng Ngãi, VN
01:49 T5
Thời tiết hôm nay: mây đen u ám
mây đen u ám
27.25
°C
Độ ẩm: 73 %
Gió: 0.69 m/s
Nhiệt độ thấp nhất/cao nhất: 27.25 °C - 27.25 °C
Mặt trời mọc: 18:32
Mặt trời lặn: 07:05
Liên kết
Truy cập
  • Đang truy cập16
  • Hôm nay304
  • Tháng hiện tại86,893
  • Tổng lượt truy cập423,790

Liên hệ quảng cáo 02553.829.473

Ban quản lý Công viên địa chất Lý Sơn - Sa Huỳnh

Địa chỉ: 105 Hùng Vương, TP Quảng Ngãi, Tỉnh Quảng Ngãi, Việt Nam.
Số điện thoại: 02553.829.473.
Email: lysongeoparkvn@gmail.com
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây